Woest Producties

Op 9 februari organiseert Woest Producties in het kader van Framer Framed een symposium over het (re)presenteren van koloniale geschiedenis in musea.

Recent werd in het Museum Bronbeek een vaste tentoonstelling geopend waarbij het Koninklijk Tehuis voor Oud-militairen samen werkte met het Indisch Herinneringscentrum. De overzichtstentoonstelling Het verhaal van Indie belicht de geschiedenis van de Nederlandse koloniale aanwezigheid in Zuidoost-Azië.

Het combineren van een militair perspectief op de geschiedenis en die van een herinneringscentrum in een expositie is geen eenvoudige opgave. Beide partijen hadden verschillende opvattingen over de wijze waarop de geschiedenis moet worden geinterpreteerd en gerepresenteerd. Het Indisch Herinneringscentrum en Framer Framed denken dat deze concrete samenwerking een interessante ‘case’ biedt om een inhoudelijke conferentie te organiseren over de representatie van de Nederlands-Indonesische geschiedenis in de museumsector.

Het symposium zal verdeeld worden in een ochtend en een middagsessie. ‘s Ochtends wordt de totstandkoming van de expositie tegen het licht gehouden, waarna in de middagsessie de nadruk zal komen te liggen op postkoloniale museale praktijken in de toekomst.

Sprekers
Yvonne van Genugten, directeur Indisch Herinneringscentrum over de totstandkoming van de tentoonstelling.

Liesbeth Zegveld is gespecialiseerd in rechtsmiddelen voor oorlogsslachtoffers. Sinds september 2006 is ze hoogleraar Internationaal Humanitair Recht. Als advocaat vertegenwoordigde zij de nabestaanden van slachtoffers van het bloedbad in 1947 in het Indonesische dorp Rawagade.

Rob van Ginkel, senior onderzoeker Universiteit van Amsterdam, afd Sociologie en Antropologie. Over zijn recente boek Rondom de stilte: Herdenkingscultuur in Nederland.

Stef Scagliola, onderzoeker / oral historian Veteraneninstituut en auteur Last van de Oorlog. Zij zal een introductie geven over de wijze waarop de mensenrechten kwestie rond Rawagede een plek kreeg in de tentoonstelling. Dit voorbeeld illustreert hoe de geschiedenis die musea presenteren, wordt bepaald door de vragen en belangen in het heden.

Meta Knol, directeur Lakenhal Leiden en voormalig conservator hedendaagse kunst Centraal Museum en in die hoedanigheid verantwoordelijk voor de tentoonstelling Beyond the Dutch.

Abstract van de lezing Josien Pieterse, Aletta Jubileumconferentie, 3 december 2010

Aletta, instituut voor de vrouwengeschiedenis, nam in 2006 het initiatief om in het kader van het project Moving Women’s History 100 oral history-interviews op video af te nemen met Nederlandse feministen. Gedurende een periode van tien jaar worden vrouwen geïnterviewd die een actieve rol speelden in de Tweede Feministische Golf. Ik werd door Grietje Keller en Saskia Wieringa vanaf het begin bij dit project betrokken om interviews af te nemen met actieve deelnemers aan de vrouwenhulpverlenings-beweging.

De vrouwenhulpverlenings-beweging is in veel facetten exemplarisch voor de vrouwenbeweging als geheel en laat zien hoe de vrouwenbeweging in de jaren zeventig te werk ging en hoe allesomvattend de veranderingen waren. Alle facetten van de samenleving werden door de vrouwenbeweging ter discussie gesteld, van het persoonlijke relaties, lichaamsbeleving tot politieke- en maatschappelijke structuren. Veel vrouwen maken rigoureuze keuzes en gingen confrontaties aan met de buitenwereld.

De toegevoegde betekenislagen van video bij oral history zijn bij uitstek relevant voor een beweging die zich zo nadrukkelijk op het lichaam, zelfbeschikking en persoonlijke ontwikkeling heeft gericht. Het afwerpen van maatschappelijke druk en rolpatronen is een mentaal én fysiek proces. Dit wordt onderschreven door het vervolgproject uit 2009 met vrouwen van de Communistische Partij van Nederland. Het dominante discours werd bevraagd en ging op de schop. De methode van oral history in combinatie met videoregistratie sluit daar bij aan. Taal en tekst vormen slechts een deel van het verhaal. Beeld en geluid voegt daar tempo, ritme, emotie, intonatie en expressie aan toe. Ook het weglaten van informatie vanuit bescheidenheid, angst of kwetsbaarheid kan hierdoor zichtbaar worden en biedt onderzoekers belangrijke informatie.

In december 2010 bestaat Aletta, instituut voor vrouwengeschiedenis, 75 jaar (voorheen IIAV). Op 3 december wordt het jubileumcongres Oral History georganiseerd. Josien Pieterse zal hierbij een presentatie houden over haar ervaringen met het CPN Vrouwen project, dat gerealiseerd werd in het kader van ‘Erfgoed van de oorlog’. Iedereen is uitgenodigd om deze jubileummiddag bij te wonen.

Geschiedenis van verzamelen
Aletta heeft inmiddels een imposante verzameling boeken, tijdschriften en archieven opgebouwd. Aletta begon al bij haar oprichting met het verzamelen van egodocumenten als bronnen voor de geschiedenis van de vrouwenbeweging. Begin jaren tachtig volgde de dagboekencollectie en in 2006 het verzamelen van levensverhalen als onderdeel van het project Haar Geschiedenis. Vanaf 2006 heeft Aletta een afdeling opgebouwd die oral history bronnen creëert, verzamelt, toegankelijk maakt en duurzaam opslaat.

Oral history
Op het jubileumcongres presenteren experts op het gebied van oral history (en andere methodes om een eigen bronnencollectie op te bouwen) hun ervaringen. De sprekers werkten mee aan Oral history projecten die Aletta tot nu toe ontwikkeld heeft, zoals over de Tweede Wereldoorlog en de Tweede Feministische Golf. Een project over het Labyrint (obstakels voor vrouwen om aan de top te komen) is in voorbereiding. In het project Verteld Verleden wordt samen met andere erfgoedinstellingen een portal gebouwd om landelijke oral history collecties beter toegankelijk en doorzoekbaar te maken.

http://www.aletta.nu/jubileumcongres

http://www.verteldverleden.org/

Josien Pieterse werd door Cultureel Erfgoed Noord Holland uitgenodigd om op 17 april aanstaande een workshop te leiden. De conferentie Mondelinge Geschiedenis en de Tweede Wereldoorlog zal gaan over onderzoeksmethoden van de mondelinge overlevering. Hierbij zal zij twee workshops houden over hoe je een selectie maakt van informanten.

http://www.cultureelerfgoednh.nl

Josien was naar een conferentie van The European Network for the Prevention of Female Genital Mutilation (EuroNet-FGM), die 15-17 april plaats vond in het Europees Parlement, Brussel.

Onlangs was Woest aanwezig bij de conferentie Feminist Research Methods, die werd georganiseerd door de Universiteit van Stockholm. Josien Pieterse (Woest Producties) en Grietje Keller (beeldarchivaris van Aletta, Instituut voor vrouwengeschiedenis) organiseerden daar een workshop over methoden van oral history en hielden daar een paperpresentatie.