Over Maria de Groot (1937)
In de tweede helft van de jaren zeventig stond zij, met vrouwen als Trudy Klijn, Tine Halkes en Gonny Scholten, aan de wieg van de feministische theologie. In 1980 bood een vrouwengroep van de theologische faculteit in Utrecht haar voor enkele maanden een onderzoeksplaats aan in de feministische exegese, en daarna volgde de verhuizing naar Woudsend. „Overal waar ik werkte, werden mij meteen beperkingen opgelegd als feministisch theologe, maar in mijn eigen werkplaats, die gevoed werd vanuit de basisbeweging, kon ik mijn gang gaan.”

Een jaar later, september 1982, kreeg zij het aanbod voor een promotieplaats in Utrecht. „Geweldig. Zo kon ik het fundament leggen onder alles wat ik deed, door een studie waarin ik beide vakken, theologie en letteren, kon verenigen.” Dit proefschrift, een vrouwelijke exegese van het Johannesevangelie, werd een van de grootste drama’s van haar leven. „Toen het in 1987 klaar was, wees de beoordelingscommissie van vier mannelijke professoren het unaniem af. Zonder werkelijke argumenten. Er zouden fouten in staan, maar op de vraag welke, kwam geen antwoord. Ik heb dat ervaren als een zeer onrechtvaardige zaak, en als seksisme in optima forma. Waarmee ik wil zeggen dat de heren het werk van vrouwen met onwil en tegenzin bekijken, vooral als er dingen in staan die zij zelf niet weten.” Haar promotor, de rk theoloog prof. De Kruijf kon niets doen, maar door tussenkomst van haar copromotor, literatuurwetenschapper prof. Mieke Bal, promoveerde ze een jaar later alsnog, maar dan aan de letterenfaculteit. „Van die vier professoren heb ik niets meer vernomen, en de medewerkers van de theologische faculteit kregen het consigne dat ze niet bij mijn promotie aanwezig mochten zijn.” Over haar proefschrift heeft ze trouwens nooit iets negatiefs gehoord. „Wel kreeg ik uitnodigingen, uit Hamburg, Cambridge en Amsterdam, om te solliciteren als hoogleraar vrouwenstudies.” (bron: Trouw ‘Pelgrim op de weg van de poezie’, 1 maart 2007)

Over Wies Stael-Merkx (1926)
Stael was voorzitter van de Acht-mei-beweging 1985 tot 1992. Aanleiding voor het ontstaan was het bezoek van Paus Johannes Paulus aan Nederland. Verschillende groepen binnen herkenden zich niet meer in de officiële katholieke kerk.

De kiem voor de beweging was al gelegd in de jaren ’60. Veel rooms-katholieken keerden de kerk toen de rug toe of hadden zich losgemaakt vanwege de beknellende (seksuele) moraal. Het pausbezoek was aanleiding voor veel katholieken om samen naar nieuwe inspirerende vormen te zoeken. Dat lukte.

De Acht-mei-beweging bijeenkomsten waren broedplaats voor bezinning, plezier en discussie, volgens Stael Merkx. De afstand tot het officiële gezag, de bisschoppenconferentie is echter nooit overbrugd. Zij weigerde Acht-mei-beweging te erkennen. In 2002 heeft Acht-mei-beweging zichzelf opgeheven.

Wies Stael Merkx groeide op in een vrijzinnig katholiek gezin met zeven kinderen. Het kerkelijk jaar bepaalde het ritme van het gezinsleven. Geloven en bidden moesten wèl consequenties hebben voor het dagelijks leven: Opkomen voor mensen in de knel was het devies. Kerkelijke wetten werden thuis soepel gehanteerd.

Haar vader was de oecumene ver vooruit als hoofd van een openbare school met protestantse en katholieke leerlingen. Ook het verblijf tijdens de oorlog bij een streng gereformeerd en hartelijk gezin versterkte de oecumenische gedachte bij Wies Merkx.

Na een afgebroken studie medicijnen, trouwde ze kreeg drie kinderen. Uiteindelijk maakte ze carrière binnen de geestelijke gezondheidszorg. (Bron: IKON)

Expositie: Vrouwen voor het voetlicht

De toegankelijkheid van digitale media heeft de laatst tien jaar een grote verscheidenheid aan onafhankelijke media producties voortgebracht. Voortgekomen uit een behoefte aan zelfrepresentatie en vanuit een kritiek op de beeldvorming in de gevestigde media, hebben burgers het internet en de camera opgepakt om eigen visies aan de wereld kenbaar te maken. Deze vormen van zelfexpressie dragen bij aan de constructie van identiteiten en beïnvloeden politieke processen. Welke nieuwe strategieën kunnen wetenschap en kunstinstellingen ontwikkelen om deze vormen van zelfrepresentatie een podium te bieden?  Met deze bijeenkomst bouwen we voort op de serie verkenningen over de relatie tussen kunst en antropologie. Ditmaal staat de rol van zelfrepresentatie centraal.

Zelf gemaakt is de eerste activiteit in het nieuwe huis van Imagine IC: het gebouw Frankemaheerd aan de Bijlmerdreef. Hier woont Imagine IC sinds januari 2012 samen met de Openbare Bibliotheek in Amsterdam Bijlmercentrum.

Jasmijn Van Gorp is postdoctoraal onderzoeker Media en Diaspora aan de Universiteit Utrecht. Voor de Utrechtse onderzoekslijn Cultures &I dentities onderzocht zij de identiteitsvorming bij vrouwen in Nederland die afkomstig zijn uit voormalig Joegoslavië. Zij vroeg 10 vrouwen hun dagelijks leven te fotograferen en nam diepte-interviews af aan de hand van de gemaakte foto’s. Deze gesprekken gingen in op de ervaring van migratie en identiteitsvorming van migrantenvrouwen in Nederland.

In samenwerking met curator Frank van der Stok maakte Van Gorp een selectie van de foto’s voor een expositie in de Openbare Bibliotheek in Amsterdam Bijlmercentrum. Deze tentoonstelling is te bezichtigen in de Frankemaheerd, hetzelfde gebouw als waar de discussie plaatsvindt en is op de avond van het debat gratis toegankelijk. De tentoonstelling en het debat maken deel uit van het onderzoek.

Een aantal van de vrouwen zullen hun fotografische keuzes toelichten. Een van de deelnemende vrouwen won de TNT Post World Press Photo Award. Centraal staat daarbij de vraag wat deze methode toevoegt aan het verbeelden van identiteitsvraagstukken.

Moderator van de avond is: Chris Keulemans

Deelnemers zijn oa.:
Emina Beslagic, Dijana Zupanovic, Lucija Nalis, Biljana Djukanovic, Mersiha Cuk: vrouwen die deelnamen aan het onderzoek

Marijana Mitrovic: heeft een bijdrage geleverd aan het Servische publieke debat over diasporische gemeenschappen die in West Europa wonen en zal ingaan op de vraag wat de rol is van de lokale en internationale media in de vormgeving van deze identiteit. Op dit moment is zij onderzoeker aan de Universiteit van Belgrado en werkt aan een tweetal onderzoeken: Identity Strategies: Contemporary Culture and Religiosity en Interdisciplinary Research of Serbian cultural and linguistic heritage: Creation of Multimedia Internet Portal ‘The Lexicon of Serbian Culture.’

Jelena Petrovic is cultureel werker, theoreticus, wetenschapper en vertaler op het gebied van literatuur, gender en antropologie. Ze heeft doctoraat in de linguistiek aan de Institutum Studiorum Humanitaties, Ljubljana Graduate School in Humanities. Ze is co-auteur van vele wetenschappelijke artikelen, culturele evenementen en multidisciplinaire projecten met betrekking tot de post-Joegoslavie – de interpretatieve modellen van de Joegoslavische geschiedenis, geheugen, cultuur, taal en identiteit.

Matthijs van de Port is hoogleraar populaire religiositeit aan de VU in Amsterdam. Daarnaast is hij universitair docent bij de afdeling Antropologie aan de UvA, waar hij ook verbonden is aan de onderzoeksgroep Religie en Maatschappij. Hij is auteur van Het Einde van de Wereld. Beschaving, Redeloosheid en Zigeunercafes in Servië.

Jasmijn van Gorp: postdoc onderzoeker bij het Onderzoeksinstituut voor Geschiedenis en Cultuur van de Universiteit Utrecht. Van Gorp is gespecialiseerd in media, identiteitsvorming en Oost-Europa. Naast haar academisch onderzoek, werkt Van Gorp aan fotoreeksen en documentaires over het dagelijks leven in Oost-Europa.

Frank van der Stok: Curator van onder andere The Past in the Present over hoe de geschiedenis verbeeld wordt in hedendaagse fotografie. Daarnaast was hij curator van de Dutch Doc Days Festival in Utrecht. Hij zal ingaan op de waarde van amateur fotografie, die ongehinderd door genre conventies nieuwe perspectieven introduceert.

Aanvang: 19.30 uur
Voertaal: Engels
Toegang: gratis
Aanmelden: info@imagineIC.nl

Mogelijk gemaakt door steun van K.f. Heinfonds, Cultures & Identities research area van Universiteit Utrecht, Mondriaan Stichting en SNS Reaal

Lokatie
Imagine IC
Frankemaheerd 2
1102 AN Amsterdam Zuidoost

Lees een verslag: HIER

Recent werd in het Museum Bronbeek een vaste tentoonstelling geopend waarbij het Koninklijk Tehuis voor Oud-militairen samen werkte met het Indisch Herinneringscentrum. De overzichtstentoonstelling Het verhaal van Indie belicht de geschiedenis van de Nederlandse koloniale aanwezigheid in Zuidoost-Azië.

Het combineren van een militair perspectief op de geschiedenis en die van een herinneringscentrum in een expositie is geen eenvoudige opgave. Beide partijen hadden verschillende opvattingen over de wijze waarop de geschiedenis moet worden geinterpreteerd en gerepresenteerd. Het Indisch Herinneringscentrum en Framer Framed denken dat deze concrete samenwerking een interessante ‘case’ biedt om een inhoudelijke conferentie te organiseren over de representatie van de Nederlands-Indonesische geschiedenis in de museumsector.

Het symposium zal verdeeld worden in een ochtend en een middagsessie. ‘s Ochtends wordt de totstandkoming van de expositie tegen het licht gehouden, waarna in de middagsessie de nadruk zal komen te liggen op postkoloniale museale praktijken in de toekomst.

Sprekers
Yvonne van Genugten, directeur Indisch Herinneringscentrum over de totstandkoming van de tentoonstelling.

Liesbeth Zegveld is gespecialiseerd in rechtsmiddelen voor oorlogsslachtoffers. Sinds september 2006 is ze hoogleraar Internationaal Humanitair Recht. Als advocaat vertegenwoordigde zij de nabestaanden van slachtoffers van het bloedbad in 1947 in het Indonesische dorp Rawagade.

Rob van Ginkel, senior onderzoeker Universiteit van Amsterdam, afd Sociologie en Antropologie. Over zijn recente boek Rondom de stilte: Herdenkingscultuur in Nederland.

Stef Scagliola, onderzoeker / oral historian Veteraneninstituut en auteur Last van de Oorlog. Zij zal een introductie geven over de wijze waarop de mensenrechten kwestie rond Rawagede een plek kreeg in de tentoonstelling. Dit voorbeeld illustreert hoe de geschiedenis die musea presenteren, wordt bepaald door de vragen en belangen in het heden.

Meta Knol, directeur Lakenhal Leiden en voormalig conservator hedendaagse kunst Centraal Museum en in die hoedanigheid verantwoordelijk voor de tentoonstelling Beyond the Dutch.

Vertoning van de film Yesterday’s Slaves, gevolgd door een nagesprek met regisseur Eric Komlavi Hahonou en Lotte Pelckmans van het CIDIN. Pelckmans promoveerde recent aan de Universiteit Leiden met haar proefschrift Travelling hierarchies: Moving in and out of slave status in a Central Malian FulBe network“.

Datum: woe 19 oktober, 20:00 uur
Locatie: Instituto Cervantes, Domplein 3, Utrecht
Dit programma wordt mogelijk gemaakt door het NCDO in samenwerking met Kosmopolis Utrecht.

Woest Producties organiseert op dinsdag 11 oktober een workshop voor masterstudenten fotografie van AKV / St. Joost Academie in het Fotomuseum Rotterdam.
Te gast is Ahmed AbdelHamid uit Egypte, werkzaam voor Al Jazeera Talk: “Al Jazeera Talk is the pioneering Arab news site that uses exclusively citizen-generated news and has played a crucial role in reporting local stories covering the Arab revolutions”. AbdelHamid zal een lezing houden over het belang van zelfrepresentatie en burgerjournalistiek bij de verslaggeving over de Arabische Lente.

http://aljazeeratalk.net/en
http://www.ahmedabdelhamid.com

Woest Producties organiseert op 8 november een publieksbijeenkomst in het kader van de Occupy Academy op het Beursplein in Amsterdam over de vraag wat we met de huidige monetaire crisis in Europa kunnen leren van de ervaringen uit Latijns Amerika tien jaar na de crisis van Argentinië?

Panel

Oscar Guardiola-Rivera is professor internationaal recht en globalisering aan de University of Londen. Hij was grondlegger van het Centre for Cultural & Social Studies in Bogotá, Columbia. Hij was één van de leiders van de studentenbeweging in de jaren ’90 die een golf van grondwetswijzigingen in Latijns Amerika initieerde.

Kees Konings is Associate Professor Ontwikkelings Studies en Latijns Amerika Studies aan de Universiteit Utrecht, daarnaast is hij professor Brazilië Studies aan het Centrum voor Studie en Documentatie van Latijns-Amerika (CEDLA) in Amsterdam.

Daniel Chavez is een Uruguayaans antropoloog, gespecialiseerd in Latijns-Amerikaanse politiek en de stedelijke sociale en politieke bewegingen. Hij is coördinator Nieuwe Politiek bij het Trans National Institute (TNI).

Voorzitter Edwin Koopmans is journalist. Sinds 1999 verslaat hij Latijns-Amerika voor Elsevier, Trouw, VPRO en Wereldomroep. Dit jaar verschijnt De Oliekoning over Hugo Chavez en zijn socialistische revolutie in Venezuela.

Locatie

Grote witte tent van Occupy Amsterdam Beursplein, Amsterdam.
De voertaal is Engels.
Gratis entree.
Trek iets warms aan.

‘Voices from the South’ is mede mogelijk gemaakt door het NCDO.

Recensie van het boek What if Latin America Ruled the World?
http://www.guardian.co.uk/

Meulenbelt werkte regelmatig in Balkanlanden. Ze trainde onder andere via Stichting Admira, die slachtoffers van oorlog en seksueel geweld bijstaat, vrouwengroepen in voormalig Joegoslavie. Ze is sterk betrokken bij de Palestijnse zaak. Met de Stichting Kifaia ondersteunt zij gehandicapten in de Gazastrook.

Meulenbelt publiceerde ruim dertig boeken en vele artikelen voor diverse tijdschriften, van het internationaal verkochte De schaamte voorbij (1976) tot Het beroofde land (2000) en De tweede intifada (2001). Meulenbelt was tevens serieredacteur van de reeks Gender, psychologie, hulpverlening bij uitgeverij Van Gennep.

Op 29 mei en 2 juli zullen kunstenaar Sophie Ernst en filosoof Taha Mehmood in het Scheltema Complex (Marktsteeg 1, Leiden) een dialoog aangaan naar aanleiding van de tentoonstelling Presence of an absence.

Kunstenaar Sophie Ernst ging samen met Taha Mehmood op zoek naar de relatie tussen objecten, herinnering en identiteit. Met Presence of an Absence haken ze in op Framer Framed, debatreeks over transculturele ontwikkelingen in de kunst. Wat is de rol van musea in een multiculturele en globaliserende samenleving? Kunstenaars, curatoren en wetenschappers over de grenzen van kunst. De zoektocht resulteert in een installatie met videobeelden en objecten, waarin het vertellen van verhalen centraal staat.

De bijeenkomst vind plaats in het kader van het City of London Festival, waarbij dit jaar Oceanie centraal staat. Inhakend op dit festival presenteert de October Gallery een tentoonstelling van hedendaagse Nieuw-Zeelandse kunstenaars en staat in het British Museum en de Hossack Gallery inheemse Australische kunst centraal. De lancering van Artlink Indigenous biedt een belangrijke ingredient in deze mix.

www.octobergallery.co.uk
http://artlink.com.au/

Datum: 20 mei, 2011
Locatie: Museum Maluku, Kruisstraat 313, Utrecht
Programma: 10.00-17.00 uur
Gasten: Susan Legene, Esther Captain, Pamela Pattynama, Gloria Wekker, Tessa Boerman, Sara Blokland, Annie Fletcher, Kaori Maekawa en Asmara Pelupessy
Voertaal: Nederlands, met enkele Engelstalige voordrachten

www.framerframed.nl
www.kosmopolisutrecht.nl